Tìm kiếm
Liên kết web
Thăm dò ý kiến
Bạn đã từng sử dụng sản phẩm của Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao chưa?
Sử dụng nhiều
Đã sử dụng
Chưa sử dụng
Thống kế truy cập
Đang online : 7
Lượt truy cập : 209738
 
Hotline
0210.3825139
Hình thành và phát triển
Công ty Cổ phần Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao với bề dày truyền thống 49 năm lịch sử
Công ty cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao (tiền thân là Nhà máy Supe Phốt phát Lâm Thao) là một trong những đứa con đầu lòng của nền công nghiệp Việt Nam, được khởi công xây dựng ngày 8 tháng 6 năm 1959 bên bờ sông Thao, trên đất Lâm Thao tỉnh Phú Thọ.

Sau 3 năm thi công xây dựng, được sự giúp đỡ nhiệt tình của các chuyên gia Liên Xô, cùng với sức mạnh tập thể của hơn 2000 cán bộ và công nhân Việt Nam suốt 1000 ngày đêm lao động miệt mài, nhà máy đã được đưa vào vận hành sản xuất ngày 24 tháng 6 năm 1962.


Công ty Cổ phần Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao - lá cờ đầu
của ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam.

Nhìn lại 48 năm phát triển, trải qua biết bao thăng trầm của lịch sử, Nhà máy vẫn luôn đứng vững và phát triển, trở thành ngọn cờ đầu của các doanh nghiệp sản xuất phân bón nước ta. Nhà máy trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam trong cả 3 giai đoạn: Giai đoạn sản xuất để xây dựng cơ sở vật chất ban đầu cho chủ nghĩa xã hội, Giai đoạn chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, Giai đoạn đổi mới đất nước theo kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Nhà máy Supe phốt phát lớn nhất Việt Nam được xây dựng trên miền Bắc XHCN (1959-1962).

Để thực hiện đường lối “ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lí” trong đó chú trọng vào ngành phân bón hóa chất để cung cấp cho sản xuất nông nghiệp trong những năm đầu miền Bắc mới giải phóng, Bộ Công nghiệp đã tích cực triển khai thăm dò khảo sát, lựa chọn địa điểm để xây dựng nhà máy Supe phốt phát đầu tiên ở miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Sau khi đi nghiên cứu và khảo sát thực địa 4 địa điểm Hà Nội, Hải Phòng, Mạo Khê, Phú Thọ, đoàn đã quyết định đề nghị Bộ Công nghiệp phê duyệt xây dựng nhà máy trên vùng đất Lâm Thao tỉnh Phú Thọ.

Cánh đồng “voi đằm” và toàn vùng đất Lâm Thao đã bừng lên trước một sự kiện chưa từng có trên mảnh đất bán sơn địa này, đó là lễ khởi công động thổ xây dựng Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao,  được tổ chức trọng thể vào ngày 8 tháng 6 năm 1959. Bộ trưởng Bộ Công nghiệp Lê Thanh Nghị đã bổ nhát cuốc đầu tiên khai móng khởi công xây dựng Nhà máy trước sự chứng kiến của hàng ngàn công nhân, lao động địa phương, đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy, UBHC các cấp trong tỉnh Phú Thọ.

Từ đó, mảnh đất Lâm Thao như được đánh thức bởi khí thế thi đua sôi nổi của hàng ngàn con người, từ nhiều miền quê đất nước tụ họp về đây, chung lưng đấu cật xây dựng nhà máy. Ngày 15 tháng 12 năm 1961, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã về thăm và làm việc, động viên và căn dặn cán bộ, công nhân, chuyên gia Liên Xô cùng nhau thi đua đẩy nhanh tiến độ, đưa nhà máy sớm đi vào sản xuất.

Và không phụ lòng mong mỏi của Thủ tướng, ngày 24 tháng 6 năm 1962, thay mặt Đảng và Nhà nước, Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị đã cắt băng khánh thành, đánh dấu sự ra đời của Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao - một sự kiện lớn trong ngành Công nghiệp nước ta



Phó Thủ tướng Lê Thanh Nghị cắt băng khánh thành Nhà máy (24/6/1962)

Một sự kiện đáng nhớ ghi vào lịch sử Nhà máy, đó là chỉ sau gần 2 tháng Nhà máy đi vào sản xuất, cho ra lò những tấn Supe phốt phát đầu tiên, vào ngày 19 tháng 8 năm 1962, cùng với Đảng bộ và nhân dân Phú Thọ, cán bộ công nhân Nhà máy đã được vinh dự đón Bác Hồ về thăm. Với phong cách giản dị rất đỗi thân thương, Bác ân cần căn dặn “… Cán bộ, công nhân Nhà máy phải thấm nhuần tinh thần làm chỉ, đoàn kết chặt chẽ, tích cực học tập văn hóa, kỹ thuật, học tập các đồng chí chuyên gia Liên Xô, làm cho nhà máy phát triển, góp phần xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thống nhất đất nước”.


 
Các chuyên gia Liên Xô xây dựng Nhà máy vây quanh bên Bác Hồ (19/8/1962)

Những lời chỉ dạy ân cần, thiết thực của Bác đã in sâu vào mỗi trái tim của toàn thể lãnh đạo, công nhân Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao, dấy lên phong trào thi đua học tập, nhanh chóng làm chủ kỹ thuật, vận hành Nhà máy, sản xuất thành công loại phân bón mới -  Supe phốt phát - phục vụ cho đồng ruộng. Sau 2 năm vận hành khai thác, Nhà máy đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, vượt cả công suất thiết kế.



Tấn sản phẩm Supe phốt phát đầu tiên ra xưởng (xưởng Supe 1 ngày 24/6/1962)

Có thể nói, đây là một kết quả rất quan trọng, chứng minh sự cố gắng hết mình của tập thể cán bộ, công nhân Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao, đã thực hiện tốt lời chỉ dạy của Bác Hồ, tô thắm tình hữu nghị Viêt-Xô và đã xây dựng, vun đắp cho mối liên mình Công-Nông thêm vững chắc để có thể hoàn thành nhiệm vụ cách mạng ở giai đoạn tiếp theo - Giai đoạn những năm tháng hào hùng đánh trả cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ.

Sản xuất và chiến đấu trong những năm tháng hào hùng của đất nước (1965-1975)

Năm 1964, đang trên đà phát triển thuận lợi thì cuộc chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ nổ ra bằng “Sự kiện vịnh Bắc bộ”. Đứng trước tình hình đó, Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao và các nhà máy, xí nghiệp ở miền Bắc đã nhận được một nhiệm vụ mới của giai đoạn 10 năm gian khổ “vừa là hậu phương, vừa là tiền phương”.
Sự kiện mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại đối với Phú Thọ và cũng là đối với Lâm Thao, đó là ngày 24 tháng 6 năm 1965, đế quốc Mỹ cho máy bay bắn phá ga xe lửa Tiên Kiên. Hành động này đã làm cháy lên tinh thần sẵn sàng chiến đấu bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ nhà máy của cán bộ công nhân. Nhiều người xung phong tòng quân lên đường ra tiền tuyến, những người ở lại tổ chức duy trì sản xuất, chủ động phòng tránh và khôi phục máy móc sau mỗi đợt bắn phá, thành lập đại đội tự vệ phòng không, phối hợp với bộ đội đánh trả máy bay Mỹ, bảo vệ Nhà máy trong mọi hoàn cảnh.
Bằng ý chí kiên cường bất khuất, trong suốt 4 năm chiến tranh phá hoại, Nhà máy vẫn đứng vững và duy trì sản xuất trong điều kiện thiếu điện, thiếu vật tư thiết bị, đặc biệt là thiếu quặng trầm trọng. Năm 1967 có thể nói là năm khó khăn nhất vì có khi chỉ sản xuất được 50% công suất thiết kế. Vậy mà chưa một lần Nhà máy phải ngừng toàn bộ dây chuyền. Không những thế, đại đội tự vệ đã nhiều lần nổ súng phối hợp cùng các trận địa cao xạ đánh trả máy bay Mỹ để bảo vệ nhà máy. Trong chiến đấu, những hy sinh mất mát là không thể tránh khỏi và một trong những tấm gương anh dũng của cán bộ, công nhân Nhà máy có lẽ phải kể đến Phân đội trưởng Nguyễn Đình Mẫn, anh đã hy sinh trong tư thế chỉ huy chiến đấu và được Nhà nựớc công nhận liệt sỹ.

Liệt sỹ Nguyễn Đình Mẫn hy sinh trên
trận địa phòng không bảo vệ nhà máy.

Bước sang năm 1969-1970, Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao tích cực hàn gắn vết thương sau cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ nhất. Các phân xưởng chính Axit Sunfuric, Supe phốt phát đã ổn định sản xuất. Nguồn quặng apatít và pyrít được vận chuyển về nhà máy kịp thời. Nhưng vừa mới gượng dậy được một thời gian ngắn thì trận lũ lịch sử 1971 lại gây thiệt hại nặng nề cho nhà máy. Đó là trận mưa kéo dài trên diện rộng vào những ngày cuối tháng 7 đầu tháng 8 năm 1971 với lượng mưa gấp 2,6 đến 4 lần so với lượng mưa trung bình. Cuối tháng 8 lại mưa liên tiếp kéo dài làm cho đê Lâm Thao bị vỡ, cuốn trôi nhà cửa và nhiều đoạn đường sắt vào nhà máy. Khó khăn chất chồng nhưng quyết không lùi bước, Nhà máy đã đưa ra các biện pháp khắc phục kịp thời và vẫn duy trì hoạt động liên tục trong cơn lũ lịch sử năm 1971.

Bước sang mùa xuân năm 1972, cuộc chiến tranh phá hoại lần thứ hai diễn ra trong vòng 8 tháng (15/4/1972 đến 30/12/1972) nhưng mức độ ác liệt và tàn khốc gấp bội. Hưởng ứng lời kêu gọi của Trung ương Đảng và Chính phủ, toàn tỉnh Vĩnh Phú nói chung và huyện Lâm Thao nói riêng đã nhanh chóng triển khai công tác phòng tránh và tổ chức chiến đấu. Ngày 17 tháng 5 năm 1972, máy bay Mỹ đánh phá khu công nghiệp Việt Trì, mở màn cho đợt oanh kích kéo dài 5 tháng với tính chất hủy diệt vào các khu vực Việt Trì, Lâm Thao, Đoan Hùng… Tại khu vực Nhà máy, điển hình nhất là trận bom máy bay B52 Mỹ oanh tạc ngày 27 tháng 8 năm 1972. Chúng đã ném xuống cùng lúc 222 quả bom vào khu tập thể công nhân Nhà máy, Trường Trung học Hóa chất, xã Xuân Lũng làm chết 47 người, trong đó có 12 người là công nhân Nhà máy, 4 gia đình bị chết cả nhà, 62 người bị thương. Trận bom ngày 27 tháng 8 năm 1972 trở thành ngày đại tang đối với Nhà máy Supe phốt phất Lâm Thao, trường Trung học Hóa chất và xã Luân Lũng.

Biến đau thương thành hành động, đại đội tự vệ cao xạ của Nhà máy ngày đêm cảnh giới trên trận địa để giáng trả chúng. Chiến công nổi bật là vào hồi 5 giờ 30 phút sáng 15 tháng 8 năm 1972, đại đội tự vệ cao xạ của nhà máy đã chủ động nổ súng đánh chặn tốp máy bay Mỹ. Bằng 55 viên đạn, hai đơn vị đã bắn rơi tại chỗ 2 máy bay Mỹ, trong đó có chiếc thứ 100 bị bắn rơi trên đất Tổ.

 
Máy bay Mỹ rơi trên bầu trời Phú Thọ

Đỉnh cao đợt leo thang ném bom Vĩnh Phú của không quân Mỹ là từ ngày 18 tháng 12 đến 29 tháng 12 năm 1972, số bom đạn ném xuống Vĩnh Phú là 6474 quả bom các loại, 9 lần bắn tên lửa, 2 thùng bom bi. Đại đội tự vệ cao xạ Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao đã phối hợp với quân dân các huyện thị kiên quyết đánh trả với chiến công đánh 69 trận, hạ 27 máy bay, trong đó có 2 chiếc B52 và một chiếc F111.

Cuộc tập kích chiến lược của không quân Mỹ đã thất bại, hiệp định Pari ký kết ngày 27 tháng 1 năm 1973 đã chấm dứt hoàn toàn việc ném bom và các hành động chiến tranh chống nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Được sự chỉ đạo của Bộ Công nghiệp, trực tiếp là Tổng cục Hóa chất, Đảng ủy và Ban Giám đốc Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao đã nhạy bén dự báo được nhu cầu phân bón cho nông nghiệp và các sản phẩm hóa chất phục vụ cho nền kinh tế quốc dân. Vì vậy, dù đang trong bối cảnh của cuộc chiến tranh phá hoại, Nhà máy vẫn mạnh dạn xây dựng đề án mở rộng quy mô sản xuất đợt I, dự kiến vào đầu năm 1973 và kết thúc đầu năm 1974.

Với sự cố gắng vượt bậc của tập thể cán bộ công nhân và các chuyên gia Liên Xô, lần mở rộng đợt I đã hoàn thành và Nhà máy đã đi vào sản xuất ổn định, phát huy được công suất sau khi mở rộng. Liên tiếp các năm sau đó, sản lượng phân bón của Nhà máy liên tục tăng. Lấy kết quả hai sản phẩm chính để so sánh.
1973: Axít sunfuríc 44.669 tấn; Supe lân 131.349 tấn
1974: Axít sunfuríc 63.726 tấn; Supe lân 182.106 tấn
1975: Axít sunfuríc 70.044 tấn; Supe lân 203.859 tấn

Thành công của đợt mở rộng Nhà máy đợt I đã là tiền đề vững chắc cho đợt mở rộng Nhà máy đợt II vào thời điểm đất nước ta đã thống nhất hai miền Nam-Bắc.

Đổi mới đất nước theo kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (1975 đến nay)

Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, Đại thắng Mùa Xuân năm 1975 được xếp vào sự kiện nổi bật nhất của thế kỷ XX. Đây là thành quả của cách mạng Việt Nam, của toàn thể nhân dân Việt Nam, trong đó có phần đóng góp xứng đáng của nhân dân tỉnh Vĩnh Phú nói chung và của cán bộ công nhân Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao nói riêng. Suốt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cán bộ và công nhân Nhà máy đã ngày đêm không quản khó khăn, gian khổ, hy sinh, vừa hoàn thành nhiệm vụ sản xuất, vừa dũng cảm đánh trả máy bay địch bảo vệ nhà máy, bảo vệ thành quả xây dựng chủ nghĩa xã hội, vừa ra sức chi viện đắc lực sức người sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam.

Nhờ thực hiện đúng phương châm của những năm vượt khó trong cơ chế bao cấp “Cán bộ phải gương mẫu, đảng ủy phải tiên phong. Trong suy nghĩ của người cán bộ, đảng viên nhà máy luôn xác định: khi cống hiến phải nhìn lên người làm nhiều hơn mình, lúc hưởng thụ phải nhìn xuống người hưởng thụ ít hơn mình”, các cán bộ, đảng viên đã thực sự trở thành tấm gương sáng thúc đẩy nỗ lực phấn đấu của tập thể cán bộ công nhân lao động, xây dựng Nhà máy phát triển. Liên tiếp trong 3 năm 1976-1977-1978, kế hoạch sản xuất và tiêu thụ hàng năm đều hoàn thành, phát huy tốt hiệu quả đầu tư mở rộng đợt I.

Tiếp đó, nhiệm vụ mở rộng Nhà máy đợt II được đề ra nhằm đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế quốc dân về các sản phẩm hóa chất, Nhà máy đã đầu tư xây dựng thêm 3 xưởng sản xuất sản phẩm mới, đó là: Xưởng Ô xy, Xưởng Vật liệu xây dựng, Xưởng Trypoly-bột giặt. Cùng với việc xây dựng 3 xưởng mới, công tác chuẩn bị mở rộng nhà máy đợt II được khẩn trương xúc tiến. Ngày 13 tháng 11 năm 1976, đề án thiết kế mở rộng Nhà máy đợt II đã được phê duyệt, bao gồm cả hạng mục xây dựng khu nhà ở cho công nhân và đã đạt được những thành tựu to lớn:

Sản xuất thành công hỗn hợp NPK
Bước đầu chuyển sản xuất kinh doanh theo hướng đa dạng hóa sản phẩm
Tiến quân mạnh mẽ vào mặt trận khoa học kỹ thuật và đã trở thành đơn vị có phong trào phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật đứng đầu cả nước.

Với những thành tựu trong 2 giai đoạn trước, chuyển sang thời kỳ đổi mới, Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao vẫn được Đảng và Nhà nước quan tâm tiếp tục đầu tư phát triển theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VI. Nhà máy lại được tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô và năng lực sản xuất đợt III (từ 1988-1994) để đưa công suất lên 500.000 tấn Supe lân/năm. Với tổng vốn đầu tư là 38 tỷ đồng (tính theo thời giá 1992) thì đây là đợt mở rộng mang tính đột phá về đầu tư chiều sâu, đổi mới thiết bị công nghệ trên cơ sở hiện có của các dây chuyền sản xuất trước đây, góp phần khẳng định vị thế của sản phẩm Supe lân đối với chương trình sản xuất lương thực của nước ta. Nhờ vậy,

Năm 1993, sản xuất  420.922 tấn, tiêu thụ  377.003 tấn
Năm 1994, sản xuất  530.159 tấn, tiêu thụ  574.244 tấn
Năm 1995, sản xuất  570.491 tấn, tiêu thụ  554.662 tấn
Bình quân mỗi năm tăng gần 100.000 tấn Supe lân.

 
Để thích nghi với từng giai đoạn phát triển, Nhà máy đã mang tên Xí nghiệp liên hợp Supe phốt phát Lâm Thao trong thời gian 5 năm (1988-1993), sau đó được đổi tên thành Công ty Supe phốt phát và Hóa chất Lâm Thao theo Quyết định số 54/CNNg ngày 14/02/1993 do Bộ trưởng Trần Lum ký (với tên giao dịch là LAFCHEM-CO). Sự đổi tên một lần nữa tạo điều kiện mở rộng quyền tự chủ sản xuất kinh doanh cho công ty trong cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Bước vào những năm cuối thập kỷ 90, nhu cầu phân bón cung cấp cho nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa ngày một lớn. Để đáp ứng nhu cầu đó, Công ty đã huy động nguồn lực sẵn có để tiếp tục đầu tư mở rộng đợt IV (từ năm 1999-2004). Với đợt mở rộng mới này, tổng sản lượng Supe lân đã đạt được 750.000 tấn/năm; Axít Sunfuric lên 250.000 tấn/năm.

Từ đó đến nay, Công ty cổ phần Supe phốt phát và hóa chất Lâm Thao đã và đang là doanh nghiệp sản xuất phân bón hàng đầu của Việt Nam, xứng đáng là điểm sáng công nghiệp và đặc biệt là xứng đáng với những danh hiệu cao quý mà Nhà nước đã ba lần phong tặng. Đó là những danh hiệu:
 

  Anh hùng Lao động (1985)

 Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1999)

  Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới (2000)

 

Đồng chí Nguyễn Văn Lâm - Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phú - Thừa ủy quyền Chủ tịch nước
trao tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Công ty (11/6/1999)

Đ/c Lê Quốc Khánh - Giám đốc Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao (người nhận cờ
đứng thứ 3 từ trái sang) - thay mặt Nhà máy đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động
do Nhà nước phong tặng tại Đại hội Thi đâu toàn quốc năm 1985.

Không chỉ vậy, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, Công ty đã vinh dự được đón tiếp nồng nhiệt các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đến thăm trong thời kỳ đổi mới.

Chủ tịch nước Lê Đức Anh đến thăm Công ty.

Chủ tịch nước Trần Đức Lương đến thăm Công ty.


Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An đến thăm Công ty.



Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình đến thăm Công ty.



Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa đến thăm Công ty.


Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam Cù Thị Hậu đến thăm Công ty.

Cho đến nay, năng lực sản xuất của Nhà máy đã đạt được những thành tựu đáng kể:
NPK các loại:              700.000 tấn/năm
Supe lân đơn:             850.000 tấn/năm
Axit sunfuric H­2SO­­­­4: 280.000 tấn/năm
Lân nung chảy:          300.000 tấn/năm

 
Trải qua 49 năm xây dựng và phát triển, với năng lực sản xuất tăng 18 lần so với công suất ban đầu, đã phần nào thể hiện những cố gắng liên tục trong học tập và lao động sáng tạo của các thế hệ cán bộ, công nhân lao động, đồng thời cũng khẳng định quyết tâm phấn đấu và nỗ lực không ngừng để tiếp tục đưa công ty vững bước đi lên trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.